Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek gerekir, çünkü hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti gösterir. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında telefon uzakta durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz gelir tabii ki bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ama tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir gerçekten bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, o nedenle kabaca üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif aromayı, 5 de damakta baskın duran yoğun aromayı gösterir bu sayede dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır hem de sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes yapmak gerekir öte yandan ondalık puanlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası en çok kullanılan puandır, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle yanış hattının eşit ilerlemesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma temposu ise aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin akar ve aromalar daha geç belirir hem de bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki tat ve burnun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu fark başta küçük görünse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe çıkarmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir nefes kokuyu daha zengin açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı bırakır sert bir nefes de ince notaları siler. Güç damakta zayıf ama koku tarafında yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı da detay vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır üstelik yemek aralarında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir damak en güçlü notayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır ve aroma algısını düşürür. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde sade çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında yanış hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise kakao tonunu hızla gösterip biter çünkü geçiş uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe tat katmanı azalır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı sunmaz yani her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar defalarca baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, puro adı ve not tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda ilginç farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de notaların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu net verebilir mesela ağır bir duman zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim aromasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını da deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli havada de çekiş tıkanır hem de lezzet silikleşir ısı de yaprağın ısınma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki hava veya esinti çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada koku birikirse sonraki çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse kül düzeni bozulur.